A Little Life của Hanya Yanagihara – vì sao chúng ta nên đọc tác phẩm kinh điển này

IG @c.m.lindley

Vừa sáng sớm thì em trai mình bấm chuông, kiệt sức và mệt mỏi. Nó không ngủ đủ đêm hôm qua vì thức ngồi đọc A Little Life của Hanya Yanagihara, cố gắng đọc tới đoạn kết của câu chuyện.

Từ Giáng Sinh năm 2015 – khi sự thịnh hành của A Little Life trở nên quá sức hứa hẹn trong danh sách đọc cuối năm của cả nhóm bạn mình, một tiểu thuyết đen tối, u ám sẽ thật tuyệt vời cho chiếc vớ treo tại lò sưởi đêm Giáng Sinh.

Tom, bạn của mình nhắn, “Thật kinh khủng nhưng có tới hơn 150 trang những điều tồi tệ,” và rồi, một tuần sau, “Vẫn đang suy nghĩ về cuốn sách.” Trên Facebook, một người bạn chia sẻ với mình, “NÓ VẪN LÀM TAO KHÓC NÈ,” và một người khác lên ý tưởng tạo một nhóm hỗ trợ lấy A Little Life làm đề tài trọng tâm.

Họ không đơn độc. Theo Jon Michaud trên tờ New Yorker: “Tiểu thuyết của Yanagihara có thể khiến bạn điên lên, làm bạn hao gầy và chiếm lấy cuộc sống của bạn.” Và anh ấy nói đúng: cuốn sách to bự mùa hè năm nay là một cuốn sách lạnh lùng và cực kỳ gây nghiện như họ vẫn đồn thổi.

Lấy bối cảnh ở hiện tại, A Little Life kể về bốn người đàn ông – những người bạn học chung Đại học – dời đến thành phố New York để theo đuổi sự nghiệp của mình. Họ đều, có thể gọi là, cực kỳ thành công: JB làm về nghệ thuật, Malcolm là một kiến trúc sư cực kỳ nổi tiếng, Willem là một diễn viên và Jude là một luật sư tranh tụng. Câu chuyện vén màn đổ dồn sự tập trung vào Jude: tan vỡ, đầy bí mật, tự hại bản thân, dùng dao rọc bắp chân và tay của mình vào lúc 2 giờ sáng, cơ thể của anh là đầy những vết sẹo.

Vâng, đây hẳn là một tác phẩm dễ thương.

Wow! That book was a ride! That dude couldn't catch a break. Ever. Sometimes it was a bit too much, all the bad shit seems over the top sometimes. I wasn't a fan of a certain romance, and I started to not be as interested in the book as in the beginning. Because mod tif it is hard to read due to the subject matter, but it's pretty hard to out down regardless. _____________________________________________ I forgot I had this picture saved in my Instagram drafts. I actually haven't taken any pictures of the books I've read since July. Even before. Mainly because I couldn't, due to the fact the the things I read I were read in places I couldn't take pictures. But also because I haven't been in the mood. I'm not artsy or imaginative with my pictures, I don't have a lot of options for backgrounds, and I've grown tired and bored of the ones I have. Sometimes I like the simple takes like this one when the lighting and colours seem to be right (it's simple, but I love this cover. I adore the picture they chose), but then when I look at my grid, I find it quite boring. It's too bad because I like, at the end of the year, taking all my bookstagram pictures and putting them in a giant patchwork of the things I read in the year, but right now I lack the motivation or inspiration. I can't seem to be bothered. . 📕A Little Life by Hanya Yanagihara #books #bookstagram #instabook #instaread #bookstagrammer #bookish #bookworm #bookaddict #booknerd #booklover #bookcollector #reader #reading #literature #bibliophile #igreads #libraryofinstagram #instabooks #livres #littérature #instalivre #lecture #passionlecture #lectures #alittlelife #hanyayanagihara

A post shared by Marion (@mariongnd) on

Việc đọc sách tất nhiên là một hoạt động đơn lẻ. Nhưng lâu lâu lại có một cuốn sách nào đó đòi hỏi từ bạn quá nhiều đến mức chúng ta phải tách biệt khỏi mọi người. Bạn thôi thúc mọi người trong nhóm đọc sách cần phải đọc A Little Life (hoặc lập một nhóm đọc sách để thôi thúc mọi người); bạn cập nhật status trên mạng xã hội; bạn đưa sách cho mọi người đọc ké; đưa cho họ gánh nặng để bạn không đơn độc trong suốt cuộc hành trình này.

Và không chỉ mình với tụi bạn. Theo thời báo Wall Street, trong “những tháng gần đây A Little Life đã nhận được sự ủng hộ từ rất nhiều sự quan tâm từ các người bán sách và đọc giả, đặc biệt trên Twitter, nơi mọi người chia sẻ liên tục những bài đăng đầy cảm xúc…với những từ khóa như ‘khó chịu’, ‘đau đớn’ và ‘bi đát’. Nhưng cũng rất nhiều người khẳng định rằng đây là tác phẩm hay nhất họ từng đọc.”

Vậy thì vì sao A Little Life lại tạo được dư luận như thế? Dù nằm trong shortlist giải thưởng văn học Man Booker Prize, văn chương của tiểu thuyết gia người Mỹ này hơi rắp nối và nội dung câu chuyện đôi lúc quá kích động. Bao nhiêu chịu đựng và lăng mạ một nhân vật có thể cam chịu? Yanagihara đã nói tạp chí Guardian: “Một trong những nội dung mà tôi và bên xuất bản tranh luận là đọc giả sẽ chịu đựng được bao nhiêu phần của tác phẩm này,” và bạn sẽ cảm thấy rất khó để tìm một tác phẩm tiểu thuyết văn học đại trà nào có những nội dung kiểu “hồi ký bi thương” như thế này. Như thời báo New Yorker đã chỉ ra, tác phẩm Lolita của Vladimir Nabokov và Room của Emma Donoghue đã để ngoài những lạm dụng, vũ lực. Điều này không áp dụng cho A Little Life.

Đôi lúc những cuốn sách cũng xuất hiện vừa vặn với thời đại xuất bản của nó. A Little Life là một câu chuyện hoàn hảo cho thời đại lo sợ của chúng ta, đảm bảo đầy đủ bi kịch cho từng nhân vật xuất hiện (tự hại, rượu chè và lạm dụng tình dục trong tuổi thơ) cũng như những điều an ủi khác: tình bạn, thuốc thang, du lịch, những mối tình và thiết kế nội thất.

Trong mục review sách của New York Review, Daniel Mendelsohn đã ghi chú rằng cuốn tiểu thuyết “đã chứng minh nó là câu chuyện của thế kỷ 21: bạo hành, nạn nhân hóa, tự kinh hãi chính bản thân” và anh tự hỏi rằng liệu một “cảm giác bất lực và lo lắng cấp tính đã trở thành chuẩn mực của tất cả chúng ta.”

Câu nói này đề cập đến một bài viết trong tuần san Higher Education về nhiều tình huống phổ biến khi những điều cực kỳ bình thường (như có con chuột trong phòng ký túc xá) đã tạo ra nhiều phiền muộn cho những người trẻ, khiến họ phải nhờ đến phòng tư vấn. “Người trẻ ngày càng được khuyến khích để xem bản thân không như những con người đại diện cho cuộc sống mà lại là những nạn nhân tiềm năng: của các mối quan hệ, của người bạn cùng phòng, của những vị giáo sư, của những học viện và lịch sử nói chung,” Mendelsohn đã viết.

Trong nền văn hóa này, anh ấy nói, nạn nhân có một hình ảnh chung: “Đối với bạn đọc của A Little Life, chủ đề xấu xí mà tác giả lựa chọn như một kiểu thú vui, cô khẳng định lại quan điểm nói trên của thế giới này như một thế giới biến thành nạn nhân và không gì khác.”

Sự sợ hãi và lo âu nói chung luôn nằm trong bầu không khí. Trong cái thế giới vô thần mới này, không có bất kỳ luận điểm cố định nào hay bất kỳ đức tin phổ biến nào; những gì đã từng chắc chắn bây giờ cũng đã bốc hơi. Thế hệ Y, được các bậc phụ huynh nuôi lớn với lời hứa về một cuộc sống tuyệt vời – một sự nghiệp tuyệt vời, những cuộc phiêu lưu vô tư, tiền bạc, tình yêu, số phận – dần nhận ra lời hứa này sẽ không trở thành sự thật. Bỗng dưng cùng lúc xuất hiện quá nhiều nỗi sợ hãi; thành công trở nên khó đạt được và khó níu giữ, bạn không thể chiến thắng quá khứ của chính mình, hay theo lời của nhạc sỹ John Misty, “Không ai thực sự hiểu bạn và cuộc sống này rất ngắn ngủi.”

Sự tương tác xã hội hằng ngày của chúng ta đã bùng nổ chỉ từ vài tá người đến hàng nghìn người, đi theo chúng ta mọi giây phút trên chiếc điện thoại thông minh. Một thủ đô không ngừng nghỉ hứa hẹn một cuộc sống văn phòng hệt như những con chó săn thỏ thay cho hai từ ‘nghề nghiệp’. Không ngơi nghỉ phút giây nào, không tạm hoãn, không có đức tin để kết nối chúng ta, và có một khoảng trống giữa những giấc mơ và hiện thực; cái cuộc sống lớn lao bạn hằng mong muốn trở thành một A Little Life (cuộc sống nhỏ) bạn trải qua.

Nếu nỗi lo sợ là gánh nặng của thời đại này, thì tình bạn chính là hương vị của nó.

Tình bạn là điều an ủi trong tác phẩm A Little Life, cũng là điều an ủi trong bất kỳ cuộc sống nào tràn ngập sự lo sợ, và tình bạn được thể hiện rất sống động trong sách – tràn trề vẻ đẹp và những góc tối – đến mức tình bạn gần như biểu trưng cho một điều có thực.

Tình bạn của những nhân vật đại diện cho kiểu tình yêu khiến bạn ngạc nhiên tột độ, được mô tả bởi C.S. Lewis trong tác phẩm The Four Loves là mức độ cao nhất của tình yêu mà loài người từng biết:

A selfless love, a love that was passionately committed to the wellbeing of the other.

(Tạm dịch: Một tình yêu cao cả, một tình yêu dâng hiến cho đối phương.) Mark Twain cũng để tình bạn vào tâm của tác phẩm The Adventures of Huckleberry Finn và David Malouf trong tác phẩm Johnno, trong khi hầu hết các tiểu thuyết gia đều tập trung vào tình yêu – tình với dục, lãng mạn, hôn nhân và lời hứa hẹn vĩnh cửu.

Ấy vậy mà tình bạn lại cứu chúng ta hết lần này đến lần khác, từ sân trường đến văn phòng và mọi nơi – vậy tại sao chúng ta không có nhiều tiểu thuyết và phim về chủ đề này hơn nữa? Vì sao những mối quan hệ tình dục luôn là tâm điểm của các câu chuyện?

Tất nhiên vẫn có tình dục trong A Little Life, nhưng đó là tình dục giữa những người bạn – và rồi nó trở thành một điều gì đó rất khác, khác hoàn toàn. Willem nghĩ về mối quan hệ với Jude: “Họ tạo ra một loại quan hệ của riêng mình, một mối quan hệ chưa từng được lịch sử công nhận hay lưu trữ trong những vần thơ hay bài hát, nhưng lại là một mối quan hệ chân thật hơn và không gò bó hơn.”

Một cuốn tiểu thuyết nổi bật năm 2014, Ben Lerner’s 10:04, cũng lấy đề tài tình bạn làm tâm điểm (giữa một người phụ nữ và một người đàn ông) và một nhân vật chính băn khoăn trong một thành phố băn khoăn, kèm những cơn bão Sandy và Irene. Emily Witt đã từng chia sẻ với Guardian: “Một mối quan hệ suông giữa Alex và Ben không đại trà trong những tiểu thuyết hiện đại, dù cho những mối quan hệ như thế này vẫn luôn xuất hiện đầy rẫy xung quanh tôi.”

Tương tự như thế, là nhưng rắc rối bất biến của tình bạn – tươi vui, đen tối; tương trợ, cạnh tranh; ngưỡng mộ, ganh tỵ; tình yêu, ám ảnh – những thăng trầm cũng đã làm trái tim của bộ tiểu thuyết Neapolitan của Elena Ferrante đập, một thành công khác trong những năm vừa qua.

Hầu hết tác phẩm đều bị cuốn vào cái thế giới mà tình yêu và tình dục đi đầu, nhưng chúng ta đang trong một giây phút văn hóa có vô số mối quan hệ – yêu đương, tình dục, lý thuyết, đa vợ, trực tuyến, tất cả đều có hay nhiều hơn nữa – được chấp nhận và ngày càng bất biến và phức tạp hơn ngày xưa. Như nhân vật Willem nói, chúng ta tạo ra những mối quan hệ mới.

A Little Life thành công và kết nối với đọc giả bởi vì tác phẩm sẵn sàng khai thác những lăng kính ấy. Chúng ta có thể không tự mình nhận ra trong những hình ảnh đen tối – việc tự hại bản thân của nhân vật – nhưng một điều gì đó vẫn đúng điệu và thực tế về cái tình yêu giữa những người bạn trong một thế giới đầy lo toan.

Nên nếu bạn thấy Tino ngồi tại bãi biển với một cuốn sách to, và khóc, bạn sẽ hiểu vì sao.

Theo Brigid Delaney

Trả lời

Loading…

0