Leonardo Là Một Trong Những Người Thú Vị Nhất

IG @leehiggins

Sau khi Melinda và tôi kết hôn, tôi nói với bà ấy rằng tôi đang đặt giá một quyển sổ tay có trị giá rất lớn. “Không phải anh đã có máy tính xách tay rồi cơ à?” cô ấy nói.

Tôi giải thích rằng “sổ tay” (notebook cũng có nghĩa là máy tính xách tay) ở đây, là loại sổ tay cũ. Và “cũ,” ý tôi là rất cỗ, hơn 500 tuổi. Quyển sổ tay là một trong 32 quyển ghi chép còn sót lại của Leonardo da Vinci.

Sau khi tôi thắng đấu giá, tôi đã phá vỡ một truyền thống lâu đời. Đáng lý ra tôi nên đổi tên của cuốn sổ từ Codex Hammer (người chủ trước là một nhà công nghiệp có tên Armand Hammer) thành Codex Gates (đổi tên theo người chủ sở hữu), nhưng tôi nghĩ cái tên này khá vớ vẩn và tôi sẽ đổi lại tên thành Codex Leicester – tên đã từng là của sổ trong thời kỳ từ năm 1719-1980.

Sổ Codex Leicester không nổi tiếng như những tác phẩm nghệ thuật Mona Lisa hay The Last Supper. Và những fan của Dan Brown sẽ rất thất vọng khi biết cuốn sổ này không bao gồm những mật mã bảo vệ các bí mật cổ xưa gì cả. Nhưng đây là một báu vật khoa học. Thực tế mà nói, trong sổ có rất nhiều thông tin chuyên sâu, như làm cách nào máu chảy đến tim – những thông tin ra đời từ rất sớm trong lịch sử mà các nhà nghiên cứu chỉ vừa có thể xác minh vài thập kỷ trước.

Luôn yêu thích Leonardo, tôi rất nóng lòng đọc Leonardo da Vinci, quyển hồi ký mới của Walter Isaacson. Tôi đã đọc rất nhiều điều về Leonardo trước đây, nhưng tôi chưa bao giờ tìm được một cuốn sách có thể mô tả bao quát (một cách đầy thỏa mãn) những khía cạnh khác nhau trong cuộc sống và các tác phẩm của Leonardo. Walter – một nhà báo và tác giả thiên tài tôi biết – đã thực hiện một công việc tuyệt vời tổng hợp những thông tin này vào trong một tác phẩm. Nếu bạn thích những quyển hồi ký trước đây của Walter như Steve Jobs hay Albert Einstein, bạn sẽ yêu thích cuốn sách này.

Hơn những tác phẩm về Leonardo tôi đã từng đọc, cuốn sách này giúp bạn đi sâu vào cuộc sống của Leonardo dưới mức độ là một con người bình dị và giúp bạn hiểu được ông đặc biệt hơn chúng ta ở điểm nào. Ông đã hiểu biết tất cả mọi điều trên vũ trụ này vào thời điểm ấy. Phần là bởi vì những kiến thức khoa học vẫn còn hạn chế, phần bởi vì ông có chỉ số IQ rất cao, nhưng phần lớn vẫn là vì Leonardo vô cùng tò mò về tất cả mọi khía cạnh của khoa học tự nhiên và trải nghiệm của chúng ta. Ông nghiên cứu, tỉ mỉ từng chi tiết, mọi điều từ dòng nước chảy đến sự xuất hiện của khói thuốc đến những nhóm cơ bạn sẽ sử dụng khi bạn cười.

Hay hơn nữa, ông làm điều này không thông qua bất kỳ trường lớp nào. Cha của ông là một công chứng viên, một cái nghề giúp ông có cuộc sống giàu có và thịnh vượng, nên Leonardo chưa bao giờ phải làm việc ngoài đồng. Nhưng bởi vì ông ra đời khi gia đình còn nghèo khó (mẹ ông nghèo khổ, một cô gái làm nông mồ côi), nên ông không được đến trường học. Điều này hóa ra là một điều tốt. Leonardo có nhiều thời gian rãnh để chu du, tìm hiểu thiên nhiên, và bắt đầu viết nên những cuốn sổ ghi chép những quan sát và ý tưởng của mình. Ông trở thành, theo lời của chính ông, “một người đệ tử của trải nghiệm.”

Isaacson cũng đã viết rất tốt giải thích vì sao những tác phẩm của Leonardo lại được tôn kính như vậy. Trừ phi bạn là một nhà sử học nghệ thuật, bạn sẽ băn khoăn liệu những bức tranh như Mona Lisa nổi tiếng vì chúng đã nổi tiếng sẵn. Nhưng Walter chỉ ra cách trí tuệ của Leonardo hoạt động. “Ông bắt đầu hứng thú với cách một nụ cười được tạo thành và tự học cách nghiên cứu những cử động khả thi của mỗi bộ phận trên gương mặt để quyết định nguồn gốc của mọi dây thần kinh điều khiển các cơ mặt,” Isaacson viết. “Theo dấu những dây thần kinh nào là não nào là xương sống không thật sự cần để vẽ một nụ cười, nhưng Leonardo cần phải biết.”

Dù khả năng nghệ thuật không thể chối cãi, Leonardo lại ít khi nghĩ về mình như một họa sĩ. Khi ông 30 tuổi, ông ứng tuyển một công việc tại Milan, Ý. Sau khi liệt kê những sở thích từ kỹ sư quân đội đến khoa học đến bố trí những vở kịch, ông mới bao gồm một sở thích cuối, “Tôi cũng vẽ nữa.”

Có một nhược điểm khi ông có nhiều sở thích như vậy: Ông thường thay đổi sự tập trung sang nhiều chủ đề khác nhau khi đang lưng chừng dự án, khiến cho những tác phẩm của ông chưa hoàn chỉnh. Đây là một ví dụ điển hình: Sau khi Leonardo nhận được một khoản tiền hoa hồng lớn để tạc bức tượng của một người đàn ông quý tộc ngồi trên một con ngựa, Leonardo trì hoãn bằng việc đi sâu vào từng chi tiết nhỏ nhặt. Ông mổ những con ngựa để hiểu về nội tạng của chúng, tạo ra những hệ thống chuồng trại mới để cho ngựa ăn, và thiết kế những chuồng ngựa sạch sẽ hơn. Ông chưa bao giờ hoàn thành bức tượng ấy, và ông chưa bao giờ xuất bản những nghiên cứu về ngựa mình đã tìm hiểu.

Khi bạn suy nghĩ về những khả năng của Leonardo và một ít những thất bại của ông, phẩm chất nổi bật nhất là tính tò mò và băn khoăn ông thường có. Khi ông muốn hiểu một điều gì đó – dù là dòng chảy của máu qua trái tim hay hình dạng lưỡi của chim gõ kiến – ông sẽ quan sát nó thật kỹ lưỡng, ghi chép những suy nghĩ, và rồi hiểu về nó.

Thời buổi bây giờ vẻ đẹp này đã dần phai nhạt – vì trong thời đại của Wikipedia và Youtube miễn phí, mọi nỗi băn khoăn của chúng ta đều rất dễ để thỏa mãn. Thật mỉa mai rằng chúng ta trong một xã hội hiện đại được một người đàn ông sống 500 năm về trước gợi nhắc về những vẻ đẹp thực sự.

Theo Gatesnotes

Trả lời

Loading…

0