Notes on a Nervous Planet của Matt Haig – cách sinh tồn ở thế kỷ 21

Notes on a Nervous Planet Matt Haig
Canongate

Sau tác phẩm phi tiểu thuyết gần nhất của Matt Haig, Reasons to Stay Alive, được xuất bản năm 2015, anh vô tình, hay có lẽ cũng không muốn, trở thành một chuyên gia về ý nghĩa của sự lo lắng và trầm cảm. Trong khi các bạn đọc tại những ngày hội về sách thiếu nhi và tiểu thuyết trưởng thành của Matt thường đặt những câu hỏi từ đâu anh có những ý tưởng này, thì những bạn đọc mới mang đến cho anh những câu chuyện tuyệt vọng của riêng họ đấu tranh với những căn bệnh tâm lý rất riêng. Bỗng dưng mọi chuyện trở thành một kiểu trách nhiệm anh không mong muốn, nhưng thay vì trở thành một gánh lo với Matt, kiểu trách nhiệm ấy đã dẫn tới cuốn sách thứ hai, cuốn sách mà anh sẽ đi sâu hơn nữa về vấn đề và khám phá những lối thoát thực tiễn hơn về trầm cảm.

Notes on a Nervous Planet không còn là “reasons to” mà sẽ là sổ tay hướng dẫn “how to”, dành cho những bạn đọc cảm nhận được sự đồng cảm lớn với tác phẩm trước đây. (Tầm ảnh hưởng của Reasons to Stay Alive lớn tới mức: sách trở thành sách bán chạy số 1 tại Mỹ, được gọi là một quyển sách “cứu sinh”, và bắt đầu tạo ra một xu hướng xuất bản những cuốn sách từ đấng mày râu chia sẻ cảm xúc và không sợ hãi viết về bản thân họ.)

Notes on a Nervous Planet cũng đi theo một lối mòn tương tự: những chương ngắn, được viết chặt chẽ, rất nhiều những danh sách đánh số rõ ràng – cực kỳ phù hợp cho những bạn đọc, mà theo Matt, gặp khó khăn tập trung với những bản tin 24 giờ, những chiếc điện thoại thông minh, công việc và mạng xã hội. Giọng điệu của sách vừa cấp bách, vừa làm an tâm. “Mục đích của cuốn sách này không phải để nói rằng mọi thứ đều là tai họa và chúng ta tiêu rồi, vì ta đã có Twitter làm điều này rồi,” tác giả đùa; nhưng dù thế anh cũng tin rằng cuộc sống hiện đại, kết hợp với nhịp sống thay đổi ngày một nhanh dần, đang gây ra những tác hại chưa từng thấy cho tâm lý của chúng ta. Và “chứng rối loạn không phải là ở từng cá nhân”, anh nói. “Nó là xã hội. Nó là toàn cầu.”

Notes on a Nervous Planet đi vào từng chủ đề, đặt ra từng vấn đề, cung cấp lời khuyên và đôi lúc chỉ liệt kê một danh sách nhỏ những điều tốt đẹp giúp bạn nhớ đến. “Tôi muốn viết về sự bừa bộn của thế giới này và sự bừa bộn của những tâm trí bằng việc viết một cuốn sách bừa bộn có chủ ý,” anh viết, và thực như thế đôi lúc bạn sẽ cảm thấy Notes on a Nervous Planet là tác phẩm của một bộ não hoạt động quá mức. Một số những sự thật tác phẩm đề cập sẽ không còn là tin tức nữa (“Trong lịch sử loài người chưa bao giờ có những sản phẩm và dịch vụ có sẵn ngay tức thì để giúp chúng ta đạt được mục tiêu trẻ đẹp và chăm chút ngoại hình lôi cuốn”). Nhưng khi những sự thật được nhóm lại với nhau theo cách này, sẽ tạo nên một cuốn sách đầy đủ và sáng tỏ. Càng hữu ích hơn khi Matt không phải là một hình mẫu lý tưởng, và đôi lúc anh cũng không thể nghe theo lời khuyên của chính anh. Đây không phải là một cuốn sách self-help bảnh tỏn, nhưng là một sổ tay hướng dẫn trung thực để giúp chúng ta cảm thấy tốt hơn một tí. Bởi vì “cảm xúc tệ hại thật đáng ghét”.

Some books are just hands down brilliant and you can’t quite sum up why. It’s a combination of many things that make it so. Notes On A Nervous Planet is one of the wonderful books and I’ve got a new blog post all about it. Link in the bio for you. Let me know if you’ve read it below! * * * * * * * #notesonanervousplanet #alwaysreading #summerreads #booksbooksbooks #homeisacupoftea #bookstoread #morningslikethese #beautifulbooks #booksandteacups #augustbooks #bookstagramuk #slowlived #currentlyreading #tebbsreadinglist #theartofslowliving #dayofsmallthings #booklife #bookishaf #slowmornings #booksandtea #readstagram #bookbabes #thesimpleveryday #smallmomentsofcalm #readingisfundamental #bookaholicgirl #booksandshares #matthaig

A post shared by Sarah Tebb (@sarahtebb) on

Matt không cho rằng cuộc sống khó khăn hơn bao giờ hết cho những con người trung lưu tại các quốc gia đang phát triển ngày nay – dù đôi lúc anh dường như đề cập về vấn đề này. “Tuyển dụng trở thành một quá trình mất nhân tính, cứ như con người tồn tại để phục vụ cho công việc, thay vì làm việc để phục vụ cho con người,” anh viết. “Mất nhân tính hơn hay là xuống mồ sớm?” bạn đọc có thể sẽ tranh luận. Nhưng một lập luận khác Matt đưa ra lại đầy thuyết phục chính là những công nghệ mới có sức ảnh hưởng như thế nào với bộ não của chúng ta – những bộ não của loài vật – không thể hòa hợp được. Anh trích dẫn một cựu nhân viên Google sợ những ảnh hưởng công nghệ lên xã hội; những ví dụ lịch sử của chứng kích động; một cuốn sách marketing mô tả cách sử dụng “nỗi sợ, sự mông lung và hoài nghi” để bán những sản phẩm; một sếp sòng của Netflix thừa nhận đối thủ chính của công ty chính là thời gian ngủ của khách hàng. Điều tuyệt vời nhất là không phải ai cũng mắc chứng lo sợ này. Nhưng bằng việc hiểu được những ảnh hưởng, Matt tin rằng, chúng ta có thể bắt đầu chống lại chúng. “Sẽ rất hữu ích khi tôi biết mình chỉ là một người tiền sử trong một thế giới di chuyển nhanh hơn tốc độ của tư duy và cơ thể chúng ta.”

Notes on a Nervous Planet Matt Haig
IG @canongatebooks

Cũng có những cuốn sách khác suy xét, từ một góc nhìn khoa học hơn, về cách não bộ loài người phản ứng với môi trường sống của chúng ta. (Như tác phẩm The Happy Brain gần đây của Dean Burnett.) Và những cuốn sách cũng đưa ra rất nhiều lời khuyên tương tự: hãy dành thời gian thực sự với những người bạn yêu thích; đừng làm một công việc khiến bạn khổ sở; hãy dành thời gian ngắm nhìn những cây xanh và bầu tranh xanh. Matt cũng có những kỹ thuật tương tự như những kỹ thuật trị liệu nhận thức hành vi, như trong một chương anh kể về lý do vì sao chứng bất an của chúng ta về vẻ bề ngoài không thực sự là về vẻ bề ngoài, nhưng về sự bất an sâu thẳm bên trong. Thậm chí còn xuất hiện những thứ tự cho rằng đã đánh bại được “căn bệnh tâm lý” này trong khi vẫn phán xét con người với những điều kiện tiêu cực như chứng nghiện rượu, chứng rối loạn tinh thần hay rối loạn nhân cách.

Một số người sẽ gặp khó khăn với Notes on a Nervous Planet. “Đừng ghét – hãy theo mọi người,” anh khuyên. “Đừng tìm kiếm những điều làm bạn không vui.” Ấy vậy mà phần lớn lời khuyên của anh là về “Cách để tồn tại ở thế kỷ 21 mà không gặp phải cơn bấn loạn” ứng dụng với tất cả người tiền sử hiện đại như chúng ta. Notes on a Nervous Planet là một tác phẩm phong phú, khôn ngoan và hợp thời. Đọc tác phẩm này có thể sẽ giúp ích cho tinh thần và tâm lý của bạn. Đặc biệt nếu bạn đã đặt chiếc điện thoại thông minh của mình ở xa tầm với rồi.

Theo Katy Guest

Trả lời

Loading…

0