Sống Chậm Lại, Cùng “Never Let Me Go”

IG @notingflair

Những đứa trẻ tại Hailsham sợ hãi trước những cánh rừng. Vào những ngày những người trông nom chúng còn nghiêm ngặt, có một điều bí ẩn xuất hiện trong trường, thi thể của một cậu bé được tìm thấy không có tứ chi. Đôi lúc những cánh rừng tối đen và đáng sợ ấy có thể vấy nên nỗi sợ hãi cho cả một ngôi trường. Những cô cậu bé nào xúc phạm bạn bè của mình có thể bị kéo ra khỏi giường giữa màn đêm, dựa lên cửa sổ và bị ép phải nhìn ra khoảng trống màn đêm vô tận ấy.

Khi không có những áp lực này, những đứa trẻ Hailsham dường như có một cuộc sống rất tốt. Trường rất để tâm giúp những đứa trẻ thể hiện bản thân mình qua âm nhạc và, đặc biệt, để sống khỏe mạnh. Cũng có những lần kiểm tra sức khỏe thường xuyên và dài dòng. Tại đây, hút thuốc là một tội lỗi, vì cách những điếu thuốc có thể gây hại cho cơ thể của bạn. Ấy vậy mà mặc cho những sự quan tâm đổ dồn lên chúng, cuộc sống của những đứa trẻ có chút gì đó rất tạm bợ. Mọi thứ chúng sở hữu đều bỏ đi. Đôi lúc bạn sẽ có cảm giác sự quan tâm chúng nhận được khá rẻ tiền.

Thực tế mà nói, hiện thực là như vậy; và nỗi sợ những cánh rừng cho những cô cậu bé thấy định mệnh của chúng, theo một cách cực kỳ méo mó và chính xác. Những đứa trẻ được dùng để hiến nội tạng, những cổ máy nhân bản để bị đập bể thành hàng trăm mảnh vụn thừa thãi. Mục đích của Hailsham là để chuẩn bị cho chúng và tương lai của chúng – giúp chúng có được những cơ thể mạnh mẽ có thể tự kiềm chế bản thân để vững tinh thần từ lần hiến tạng tới lần hiến tạng khác.

Never Let Me Go là câu chuyện về Kathy và Tommy và Ruth, và một mối tình tay ba khi ba cô cậu bắt đầu học tại Hailsham. Ruth là trưởng nhóm, Tommy là cậu bé nóng tính: cả hai hy vọng tình yêu có thể cứu chính mình. Chúng đã nghe rằng tình yêu – hay nghệ thuật, hoặc cả hai – sẽ giúp trì hoãn thời gian hiến tạng. Kathy – thì, Kathy là một người có khả năng chăm sóc từ trong máu: cô dõi theo những người bạn trước những điều không thể tránh khỏi, và không thể từ bỏ họ. Sau khoảng thời gian tại Hailsham, từ những đứa trẻ khó hiểu trở thành những thanh niên phức tạp. Họ sống trong một sự quên lãng dài dằng dẵng, chờ đợi đến ngày hiến tạng. Họ vẫn tự do để đi khắp nơi. Họ viết văn, tiếp tục sáng tạo, học cách lái xe, lái đến Anh tìm kiếm những điều “khả thi” – những con người thực sự bản gốc của họ.

Cách họ còn ngây dại trước cái thế giới mới hài hước và cảm động. Họ nhìn chằm chằm vào ô cửa sổ của một văn phòng bình thường, hứng thú trước những không gian sạch sẽ và hiện đại. “Đây là lúc họ nghỉ ăn trưa,” Tommy nói đầy kính trọng về những người làm văn phòng, “nhưng họ không đi ra ngoài. Cũng đừng trách họ vì điều này.” Những nhân bản nhìn vào cái xã hội đã tạo ra chúng, mà không thể hiểu được những cấu trúc xã hội và kinh tế đơn giản nhất.

Bạn đọc chúng ta cũng rơi vào vị trí tương tự. Những điều Kathy chưa biết, chúng ta phải đoán đó là gì. Điều này đôi lúc sẽ là những sự tò mò cực kỳ với chúng ta; và trong lúc đó, giọng văn dẫn chuyện cẩn thận, nói giảm nói tránh của Ishiguro sẽ tập trung miêu tả quá trình những bản sao cố gắng sống hết mức có thể. Không có gì đau đớn hơn việc nhận được trí tuệ, và những học sinh Hailsham, từ lâu đã được che chắn trước định mệnh của chúng và trước cái thế giới bên ngoài, giờ đây không được chuẩn bị gì để…sống.

Sự căng thẳng, hồi hộp khi chúng không hiểu và không tạo ra bất kỳ quy luật nào của riêng mình, lan tỏa khắp câu chuyện. Một chút đua đòi học về phép tắc, chúng cũng cảm thấy phức tạp như tất cả chúng ta. Những hành vi nho nhỏ đến và đi. Khi càng lớn Kathy, Tommy và Ruth vờ vĩnh, cái nhau và đặt ra những phức tạp tuổi teen dành cho nhau.

Bối cảnh được đặt tại một thực tại khác của Anh Quốc, ở một thực tại khác những năm 1990, Never Let Me Go là một câu chuyện khoa học viễn tưởng. Nhưng ở đây lại không có khoa học gì cả. Làm cách nào những bản sao có thể sống một khi chúng bắt đầu “hiến tạng”? Ai có thể có đủ tiền trước những loại thuốc men, trong một xã hội mà tác giả đã miêu tả không có sự giàu có nào, có thể chỉ là ít giàu hơn?

Ishiguro không trả lời những câu hỏi trên khiến câu chuyện của ông hoàn toàn rơi vào một không gian ẩn dụ. Bạn đọc qua từng con chữ, lật từng trang, đi qua từng đường may, sợi chỉ của truyện. Chính xác là câu chuyện tự nhiên đến mức nào? Chính xác là câu chuyện ngụ ngôn chăng? Không có câu trả lời nào, bạn chỉ có một lời giải thích hiển nhiên: Never Let Me Go là về tính đạo đức của việc nhân bản. Nhưng lập luận này đã từng được sử dụng trước đây (trong tác phẩm Spares năm 1996 của tác giả Michael Marshall Smith). Không có gì mới mẻ trong câu chuyện này; không có gì đáng ngạc nhiên; và chắc chắn không có gì đáng bàn cãi. Ai trên thế giới có thể khai thác loài người theo cách này cơ chứ?

Những đóng góp của Ishiguro vào chủ đề nhân bản hóa ra lại là một tác phẩm khéo léo, ngây dại, về một sự huyền ảo. Vậy thì Never Let Me Go thực sự nói về điều gì? Sách nói về sự xói mòn của hy vọng. Nói về cất giấu những gì bạn biết quá rõ, rằng trong cuộc sống này con người làm nhau thất vọng, già đi và vụn vỡ thành từng mảnh. Sách nói về dù biết điều đấy bạn vẫn phải bình tĩnh, và bình tĩnh cũng không thay đổi được điều gì. Bên dưới vẻ ngoài lãnh đạm và thờ ơ của Kathy là một ngọn núi lửa chờ đợi phun trào, một điều chưa thể hiện nhưng đang dần tích tụ.

Cuối cùng thì, những gì hé lộ trong tương lai của Kathy và Tommy và Ruth, bạn đọc sẽ cảm thấy dồi dào năng lượng – cái năng lượng bạn sẽ khó hiểu và khó diễn tả khi đóng sách lại. Never Let Me Go làm bạn muốn quan hệ, phê pha, chạy bộ, nhảy nhót – bất kỳ thứ gì thuyết phục chính bạn rằng bạn đang SỐNG, quyết tâm, đầy nhận thức, và nguy hiểm hơn cả những nhân vật này.

Tiểu thuyết tuyệt vời, và dần về cuối, cực kỳ thông minh không chỉ về việc nhân bản, hay là một bản sao. Mà Never Let Me Go nói về lý do vì sao chúng ta chưa bùng nổ, vì sao chúng ta không chỉ thức dậy một ngày và hụp xuống khóc, đấm đá tất cả mọi thứ trong cuộc sống mình, những điều đáng lẽ có thể diễn ra nhưng không diễn ra.

Theo M John Harrison

Trả lời

Loading…

0