Review Sách ‘Hillbilly Elegy’

Đặt mua sách tiếng Anh Hillbilly Elegy của J.D. Vance tại Tinoreadingroom.com
Insta photo by @koodeker

Vì thế tôi chỉ biết đến cái thế giới kém may mắn trong tác phẩm tuyệt vời, đầy cảm động Hillbilly Elegy qua lời văn của J.D. Vance. Vance lớn lên tại Appalachian, Ohio và Kentucky, trong những cộng đồng da trắng nghèo khổ nơi luôn xảy ra xung đột gia đình, tỷ lệ thất nghiệp cao, và rất nhiều hiệu cầm đồ đều đóng kín cửa.

Vậy hãy thử tưởng tượng mọi thứ sẽ như thế nào với anh khi anh nỗ lực – qua những kỳ vọng từ ông bà, qua tính kỷ luật của Quân đoàn Lính thủy đánh bộ, và qua bộ não lớn của anh – để bước chân vào Đại học Luật Yale. Bỗng dưng anh bắt đầu trải nghiệm cuộc sống không còn với tư cách “đứa con trai ruồng bỏ của người đàn ông anh không quen và người phụ nữ anh ước chưa từng biết đến”, mà với tư cách một thành viên được đón nhận, theo đuổi tại một trong những tổ chức ưu tú hàng đầu nước Mỹ. Anh là một người lạ trên một mảnh đất lạ.

Tại Yale, những nhà tuyển dụng từ các công ty luật giống công ty của bố tôi, luôn được biết đến là các công ty trải nền cho tương lai của bạn. “Hai năm trước, tôi nộp đơn vào hàng tá nơi với hy vọng sẽ có được một công việc lương tốt sau Đại học, nhưng đều bị từ chối,” Vance viết. “Chỉ sau một năm tại Đại học Luật Yale, bạn học của tôi và tôi đã được mời gọi với mức lương khởi điểm lên đến sáu con số 0 bởi những người đàn ông từng tranh luận trước Tòa Án Tối Cao Mỹ.”

Qua những câu chuyện sâu sắc của riêng anh, Hillbilly Elegy đã soi rọi thêm ánh sáng vào vấn đề chia rẽ văn hóa lớn tại Mỹ – một chủ đề đã trở thành tâm điểm trong thời gian qua mà thậm chí Vance cũng không ngờ được khi anh viết tác phẩm này.

Tôi rất nóng lòng được đọc Hillbilly Elegy không chỉ bởi vì những chi tiết hiển nhiên đề cập đến chính trị Mỹ. Melinda và tôi đã nghiên cứu trong nhiều năm để hiểu thêm về cách người Mỹ bước dần lên từng bậc của chiếc thang kinh tế (mà các nhà chuyên môn gọi là linh động từ nghèo đói). Mặc dù Hillbilly Elegy không sử dụng nhiều dữ liệu, tôi vẫn có thể nghiệm ra nhiều điều mới về những yếu tố đa diện của văn hóa và gia đình đã dẫn đến sự nghèo đói.

Tôi ngạc nhiên khi nhận ra rằng Hillbilly Elegy thực sự là một tác phẩm quan trọng và hay để đọc. Tác phẩm không có những trận đua không hồi kết, hay “câu chuyện sẽ kết thúc như thế nào?” – những yếu tố bí ẩn dẫn dắt câu chuyện. Chúng ta chỉ biết bối cảnh về tuổi thơ qua giọng văn tác giả, đã sống sót qua thời gian hỗn loạn, mồ côi cha và bước chân vào Đại học Luật Yale. Từng phần, tác phẩm lại càng minh chứng đây là một cuốn sách hay qua sự dũng cảm của Vance. Vance đã sớm biết rằng “không có sự phản bội nào lớn hơn sự phản bội tầng lớp của chính mình.” Ấy vậy mà với việc viết tác phẩm này anh đánh liều phản bội tầng lớp của mình khi vẽ nên một bức tranh văn hóa mà trong đó, theo quan điểm của riêng anh, đang chịu đựng từ những vết thương họ tự tạo ra.

Phần dũng cảm nhất là khi anh thừa nhận tuổi thơ của anh đã ám ảnh hôn nhân của mình. “Thậm chí khi tôi đang ở vị trí tốt nhất, tôi vẫn là một kíp nổ chậm – tôi có thể tháo ngòi nổ, nhưng cần kỹ năng và sự chính xác….Khi tôi có những giây phút tệ nhất, tôi tự thuyết phục mình rằng sẽ không có lối thoát nào.”

Một yếu tố khác khiến Hillbilly Elegy hay, là qua sự lựa chọn nhân vật. Những nhân vật ưa thích nhất của tôi là ông bà của Vance, Mamaw và Papaw. Trong phân cảnh trước khi Vance được sinh ra, Mamaw cuối cùng cũng không thể tiếp tục chịu đựng với thói quen rượu chè của chồng và nói với anh rằng bà sẽ giết ông nếu ông cứ về nhà trong trạng thái say mèm. Khi Papaw phớt lờ bà, “Mamaw, chưa từng nói dối điều gì, đầy bình tĩnh bà lấy hộp xăng từ garage, đổ lên người chồng, châm que diêm, và quăng vào ngực ông…Kỳ lạ thay, Papaw vẫn sống sót chỉ với vài vết bỏng nhỏ.”

Việc đốt chồng mình thật không có gì để ngưỡng mộ, nhưng Mamaw vẫn luôn là người phụ nữ mạnh mẽ và có lý của mình. Vance không thể nhớ hết số lần anh trốn tại nhà Mamaw để thoát khỏi sự điên loạn của người mẹ. “Mamaw là điều tuyệt vời nhất tôi từng có,” anh viết. Bà dành hai thế kỷ của mình để “cho tôi thấy giá trị của tình yêu và sự ổn định.”

Một thiên thần hộ mệnh khác của Vance là người chị cùng mẹ khác cha Lindsay, lớn hơn Vance 5 tuổi. “Giữa những trận cự lộn lớn giữa mẹ và bất kỳ người đàn ông nào mẹ cho vào nhà, Lindsay luôn là người chạy vào phòng ngủ và kêu điện thoại cho Mamaw và Papaw. Chị cho tôi ăn khi tôi đói, thay tả cho tôi khi không ai làm, và mang tôi theo mọi nơi – kể cả khi…tôi nặng gần bằng chị.” Papaw đã có một lần từng gọi Lindsay là “người lớn duy nhất trong nhà.”

Và đối với Vance, anh không giả vờ làm một chuyên gia hay đưa ra những giải pháp đơn giản cho nạn nghèo đói. Nhưng khi tôi đọc Hillbilly Elegy tôi lại nghĩ về những khả năng có thể thực hiện và tạo thêm cơ hội cho những cộng đồng người nghèo, địa phương và vùng nông thôn. Một điều tôi ghi nhớ là dẫu bất kỳ điều gì chúng ta làm để giải quyết những thực tế phức tạp của nạn nghèo đói tại Mỹ, chúng ta vẫn nên tìm cách vây quanh trẻ nhỏ với người lớn chăm sóc và thương yêu, cùng những kỳ vọng cao càng nhiều càng tốt.

Theo Gatesnotes