Tầm Quan Trọng Của Dòng Truyện Tiểu Thuyết Thoát Ly Thực Tại

mybookbath/Instagram

Nếu bạn thích đọc về loài rồng, hay về thân xác bị xé toạc ra, hay ma thuật hay quái vật hay những thám tử rón rén đi trong màn đêm, thì có thể mọi người sẽ nói rằng bạn thích đọc tiểu thuyết thoát ly thực tại. Hoặc tiểu thuyết có phân chia thể loại (vì thông thường tiểu thuyết chính là một thể loại truyện hợp nhất). Hoặc tệ hơn nữa: tiểu thuyết đại trà. Và chắc chắn sẽ có sự dè bỉu, so sánh giữa các bạn đọc với nhau qua sự lựa chọn sách đọc trong cộng đồng đọc sách.

Cụm từ tiểu thuyết thoát ly thực tại thường được sử dụng để nói về bản thân mỗi chúng ta. Dù ngoài kia có nhiều tác phẩm văn học thực tế, quan trọng, và nghiêm túc, và rồi có các tiểu thuyết nhẹ nhàng, vui vẻ (“nhẹ nhàng” thường là các tiểu thuyết fantasy hay những truyện viết bởi tác giả nữ). Điều được đề cập ở đây là khi chúng ta sử dụng một số tiểu thuyết để thoát ly thực tại, để trốn khỏi hiện thực mỗi ngày ta phải đối mặt. Và đôi lúc…điều đó thực sự xảy ra.

Bạn đang đọc sách về trẻ con đi học ở một ngôi trường phù thủy bởi vì, thực sự, điều này tốt hơn khi bạn kiểm tra tài khoản ngân hàng bé tí của mình hoặc ngắm nhìn sự sụp đổ của nền dân chủ Hoa Kỳ qua Twitter.

Nhưng mọi thứ đều ỔN thôi.

Hơn cả ổn nữa chứ: bởi vì tiểu thuyết thoát ly thực tại rất quan trọng. Ý Tino là…bạn có theo dõi tin tức gần đây không? Chúng ta cần những cuốn sách nói về những thực tế không thể chối cãi của hiện tại, và những cuốn sách đi qua các khoảnh khắc tồi tệ của lịch sử. Chúng ta cần những cuốn sách có nội dung về một thế giới đen tối, suy tàn để cảnh báo chúng ta và truyện thơ văn để thách thức chúng ta. Chúng ta cần những cuốn tiểu thuyết thoát ly thực tại để cho chúng ta một khoảng nghỉ giữa bộn bề mọi thứ.

Một mặt khác, bạn không thể nỗ lực hướng đến một tương lai tươi sáng nếu bạn không thể hình dung tương lai tươi sáng ấy là gì. Rõ ràng sẽ rất nguy hiểm để giả định tương lai ấy dựa trên nỗi đau hiện tại, đặc biệt nếu xui thay bạn vô tình đọc các tác phẩm từ những tác giả sống ngoài rìa xã hội – không ai trong chúng ta nên sống với quá nhiều tổn thương. Hiện thực sẽ không thực tế nếu hiện thực không bao gồm những băn khoăn, niềm vui, hoặc các nhân vật lạ lùng.

Và một mặt khác nữa…chúng ta cần một khoảng nghỉ, mọi người ạ. Tino không gợi ý mọi người trốn trong nhà và mặc kệ những vấn đề nóng hổi ngoài kia. Tino gợi ý chúng ta nên thở đều trong vài phút mỗi ngày, và nghĩ về điều gì đó đẹp đẽ hơn. Hay gay cấn hơn. Hay fantasy hơn. Hay lãng mạn hơn. Không ai có thể trốn chạy khỏi những điều tiêu cực hay nỗi sợ cô độc.

Câu trích dẫn của Neil Gaiman về những nguy hiểm rình rập từ tiểu thuyết thoát ly thực tại, lấy từ bài phỏng vấn năm 2013 cùng tạp chí The Guardian, gần như tóm gọn lại vấn đề ở đây thực sự là gì:

I’d like to say a few words about escapism. I hear the term bandied about as if it’s a bad thing. As if “escapist” fiction is a cheap opiate used by the muddled and the foolish and the deluded, and the only fiction that is worthy, for adults or for children, is mimetic fiction, mirroring the worst of the world the reader finds herself in.

Gaiman nhắc chúng ta nhớ rằng tiểu thuyết thoát ly thực tại giúp đỡ mọi người, nhiều hơn tiểu thuyết văn học thông thường giúp đỡ chúng ta. “Thực tế” không phải là điều tốt đẹp nhất một câu chuyện có thể mang lại cho cuộc sống.

If you were trapped in an impossible situation, in an unpleasant place, with people who meant you ill, and someone offered you a temporary escape, why wouldn’t you take it? And escapist fiction is just that: fiction that opens a door, shows the sunlight outside, gives you a place to go where you are in control, are with people you want to be with (and books are real places, make no mistake about that); and more importantly, during your escape, books can also give you knowledge about the world and your predicament, give you weapons, give you armour: real things you can take back into your prison. Skills and knowledge and tools you can use to escape for real.

 

Và sau cùng, ai là người cấm chúng ta không được “thoát ly”? Có vẻ chỉ có 1 loại người không thích điều này bạn nhỉ?

As JRR Tolkien reminded us, the only people who inveigh against escape are jailers.

Tiểu thuyết thoát ly thực tế nguyên bản không tệ hại hơn bất kỳ loại tiểu thuyết nào. Loại truyện này không ít quan trọng hơn, cũng không ít nghiêm túc hơn, không ít liên quan đến những vấn đề chính trị hơn. Một cuốn sách không nhất thiết phải làm bạn cảm thấy buồn bã hay ủ rũ về tình trạng của thế giới để khiến cuốn sách ấy có giá trị. Bất kỳ cuốn sách nào khiến bạn cảm thấy tốt hơn mỗi ngày, trong năm 2018, thì đó đã là một tác phẩm đáng giá.

Trong hệ sinh thái lớn của văn học, chúng ta cần tiểu thuyết để ép mình phải nhìn vào bóng tối và tiểu thuyết cho mình những tia sáng. Nên cứ hãy mạnh dạn đọc những câu chuyện tình và những cuộc phiêu lưu nguy hiểm. Hãy đi sâu vào vấn đề kinh tế của một thế giới trong truyện tiểu thuyết. Giải mã một bí ẩn với nhân vật thám tử yêu thích của bạn. Đọc một cuốn sách nào làm bạn cười vui, hay thậm chí một cuốn sách với cái kết có hậu 😆

Hiện thực sẽ mãi luôn ở bên cạnh chúng ta, khi bạn quay trở về từ những cuộc phiêu lưu trong sách bạn nhé.

Theo Charlotte Ahlin

Trả lời

Loading…

0