‘The Refugees’ Của Viet Thanh Nguyen: Cuốn Sách Nước Mỹ Đang Rất Cần

Đặt mua sách tiếng Anh The Refugees của Viet Thanh Nguyen tại Tinoreadingroom.com
@oldharborbooks

Chỉ một tuần rưỡi sau khi Viet Thanh Nguyen ra mắt tác phẩm mới của mình, The Refugees, Tổng Thống đắc cử đã ban hành sắc lệnh tạm cấm dân tị nạn từ bảy quốc gia Hồi Giáo lớn nhất, và đã có vô số cuộc biểu tình nổi dậy ở các tiểu bang tại Mỹ phản đối lệnh cấm này. Tác giả Viet Thanh Nguyen – là tác giả của tiểu thuyết năm 2015 The Sympathizer, nói về một gián điệp Việt Nam trở thành dân tị nạn tại Los Angeles, đã làm mưa làm gió và đoạt giải thưởng văn học Putlizer – cũng một lần nữa tạo ra cơn sốt vừa kịp thời trong bộ sưu tập những câu chuyện ngắn của tác phẩm The Refugees.

Những câu chuyện của The Refugees – ám ảnh và cảm động, nhưng cũng khô cằn và không dung thứ cho những lỗi lầm của nhân loại – hầu hết là những câu chuyện về những người tị nạn Việt Nam tại Mỹ, khoảng từ cuối những năm 1970 đến hiện tại. (Một vài câu chuyện còn lấy bối cảnh tại Việt Nam). Một cô gái làm nghề viết thuê đã ngoài 30, bắt gặp bóng hình em trai nhỏ tuổi dù cậu đã chết trên biển khi gia đình cố trốn thoát khỏi Việt Nam. Một chàng trai tị nạn trẻ bị bắt bởi cặp đồng tính tại San Francisco và có những trải nghiệm giới tính tồi tệ sau đó. Một người phụ nữ trốn đến Mỹ cùng mẹ để thăm cha và em trai ruột của mình. Xuyên suốt câu chuyện, Viet Thanh Nguyen khắc họa đầy đủ những trải nghiệm tị nạn, trong khi anh cũng mô tả cận cảnh những câu chuyện nhập cư khác.

The idea of the immigrant is so central to the American dream adn the American mythology.

Anh đã nói trong một buổi gặp mặt gần đây tại phòng làm việc của mình ở Đại học Nam California, nơi anh làm giáo sư dạy và nghiên cứu sắc tộc Anh Mỹ từ năm 1997. Văn phòng của anh đầy ắp những cuốn sách trên kệ và chồng chất trên sàn; một ảnh poster trắng đen của Miles Davis treo đằng sau bàn làm việc.

That idea of the immigrant as being part of an American story is so fundamentally strong that I was automatically being put into that story by reviewers and critics and so on. I had to actively say, ‘No, it’s not accurate.’ We need to understand how refugees are different so that we don’t erase the specificity of their experience.

Viet Thanh Nguyen, 45 tuổi, được sinh tại Buôn Mê Thuột, một thành phố thuộc vùng Tây Nguyên của Việt Nam. Khi anh lên 4, vào năm 1975, anh và gia đình đã chạy khỏi miền Nam và rơi vào quân ngũ miền Bắc Việt Nam, về sau được ổn định cư trú trong trại tị nạn bởi chính phủ Mỹ tại Pennsylvania. Khi còn là một cậu bé, khi di tản cư trú cho người tị nạn, anh dành thời gian cùng hai gia đình Mỹ khác – một khoảng thời gian anh đã mô tả rất bi kịch – trước khi được đoàn tụ cùng gia đình mình tại Harrisburg. Gia đình anh sau đó di dời đến San Jose, California vào năm 1978 nơi bố mẹ anh mở một tiệm tạp hóa Việt Nam phục vụ cho người tị nạn trong cộng đồng. Viet Thanh Nguyen sau đó tốt nghiệp đại học UC Berkeley vào năm 1992, và anh cũng đạt bằng Thạc Sĩ Nghiên Cứu Anh Ngữ vào năm 1997. Ngoài những tác phẩm tiểu thuyết của mình, anh cũng đã xuất bản một vài tác phẩm phi tiểu thuyết được đón nhận tốt; và gần đây nhất, tác phẩm Nothing Ever Dies: Vietnam and the Memory of War trong năm 2016, được anh mô tả như một tác phẩm ‘đi kèm’ với The Sympathizer, đã đạt giải thưởng National Book Award và National Book Crititics Circle Award.

Những câu chuyện của The Refugees, được viết từ giữa những năm 1997 đến 2014, không phải thuộc dạng tự truyện, nhưng chúng được tạo nên bởi chính kinh nghiệm của Viet Thanh Nguyen. (Trong thời báo The New Yorker, Joyce Carol Oates đã viết, những tác phẩm tiểu thuyết của Viet Thanh Nguyen “thấm nhuần bởi sức mạnh qua tầm nhìn anh chia sẻ với chúng ta, chua cay với những khía cạnh như tro tàn bay trong gió.”)

Trong một câu chuyện, một cậu bé trẻ tuổi mở cánh cửa cho một người lạ mặt da trắng – một hành động mẹ cậu đã dặn không được làm – vào trộm cướp; một sự kiện giống hệt với những gì tác giả đã trải qua thời thơ ấu. Và cũng trong tác phẩm The Refugees, xuất hiện nhiều mối liên kết với The Sympathizer, như bài hát “I’d Love You to Want Me,” là một tiêu đề của một truyện ngắn trong The Refugees và cũng là tâm điểm then chốt của The Sympathizer, được viết dựa theo câu chuyện trước. Anh nói,

In some ways, the narrator of The Sympathizer is someone who might have lived in the world of The Refugees, but on the margins.

Viet Thanh Nguyen khẳng định anh không ghi cho những đọc giả da trắng – rằng những câu chuyện và tiểu thuyết của anh luôn hướng về người Việt Nam – đồng bào có thể cảm nhận sâu sắc cái thế giới mà những nhân vật của anh đang vướng vào.

Therefore, I would not have to translate, and anybody who didn’t know what I was talking about would have to read more carefully and be more attentive.

Và đặc biệt, khi nhắc về những câu chuyện tị nạn của người Việt và Chiến tranh, đó là cái thế giới luôn làm trung gian tả về những người Mỹ. Và khi bày bán The Sympathizer, anh nhận thấy câu chuyện không kết nối theo cách anh mong muốn: Vào ngày đấu giá cuốn sách của mình, 13 hoặc 14 nhà xuất bản đã bỏ qua nó. “It was a horrible day,” anh nói. “I knew that the book was going to be bid on, hopefully, and then no bids came in through the entire day. So I had to sit there while the rejection notices came in, and by 2 or 3 p.m. our time, I thought, My god, my worst nightmare has been realized. I can’t sell this book. Then at the last minute, Grove [Atlantic] came through.”

Các bộ phận xuất bản trong nhà xuất bản đều 80% là người da trắng. Anh nói, sẽ rất khó để biết được lý do vì sao một cuốn sách bị từ chối, nhưng tôi có thể hình dung phần lớn lý do đều vì cuốn sách không thể kết nối với đại đa số nhà xuất bản tại New York. Một số những email tôi nhận được – họ không nói rằng họ không hiểu, nhưng một số khác lại có ý rằng, họ không thể đặt chân vào vị trí người dẫn chuyện. Một người khác lại nói, tôi đọc được phân nửa, nhưng đã lạc mất nội dung câu chuyện. Hoặc những lý do tương tự như vậy.

Peter Blackstock, nhà xuất bản của Viet Thanh Nguyen tại Grove Atlantic – chỉ vừa 26 tuổi khi anh đồng ý nhận The Sympathizer – nói rằng anh cũng rất ngạc nhiên khi mình là người trả giá duy nhất ở buổi đấu giá. (Dù cuốn sách nhận được vô số những đánh giá tốt; trong New York Times Book Review, Philip Caputo gọi The Sympathizer là “tác phẩm đầu tay thành công vang dội” và so sánh sách với những tác phẩm đình đám khác của Joseph Conrad, Graham Greene và John le Carré.)

Với tác phẩm The Refugees, Viet Thanh Nguyen bán tác phẩm cho nhà xuất bản Blackstock, cùng với series tiếp theo câu chuyện The Sympathizer mang tên The Committed, vẫn đang được sáng tác. Nguyên gốc của The Refugees được lấy tên I’d Love You to Want Me, nhưng Blackstock nói rằng tên tác phẩm này có điều gì đó chưa đúng. “Sẽ khá khó với người đọc để nhớ một cái tên dài,” tác giả nói “nên chúng tôi nảy ra những tựa đề khác dựa theo tiêu đề của những câu chuyện ngắn bên trong. Và rồi tôi nói, ‘Vậy nếu tiêu đề mang tên The Refugees?‘”.

Ý Nghĩa Phía Sau ‘The Refugees’: Hơn Cả Một Tác Phẩm. Xem tiếp phần 2: https://tinoreadingroom.com/y-nghia-the-refugees-viet-thanh-nguyen/

Theo Doree Shafrir